Dün Webrazzi Summit 2011 vardı. 700 kişilik salon ağzına kadar dolmuştu. Giderek artan sayıda kişi ve kuruluşun Web’deki oluşumlarla ilgilenmeye başlamasına şahit olmak bile güzel.

Arda Kutsal’ın açılış konuşmasından sonra, Nokta grubundan Tümay Asena “2011 ve Sonrasında Dönüşüm: Sosyal, Lokal, Mobil” konulu sunumunu yaptı. “Sosyal ağlardan sosyal web’e dönüşüm” diye adlandırdığı kavramı anlattı. “Artık sadece 2 – 3 tane siteye girdiğimiz zaman değil her tarafta sosyaliz”

Nokta’nın (ve bugünün birçok başarı öyküsü oluşturan internet girişiminin) ilk çıktığı yıllarda şanslı bir dönem olduğunu, rekabetin az olmasından faydalandıklarını, ama bugün de başka bir dönüşümün içinde olduğumuzu ve dönüşümü anlayanların yeni web eko-sistemi içinde başarılı olacaklarını vurguladı.

Mobil uygulamalarda (ki bunlara e-ticaret de dahil) OYUN’a yaklaşıldığından, oynamak gibi kolay ve keyifli, para veya puan kazandıran projeler olduğunu söyledi.

Tümay Asena ile tamamen aynı fikirdeyim. Bazı yazılarımda değişimin (en azından kendi uzmanlık alanlarımdaki) etkilerinden bahsetmiştim.

• Eski MBA öğretilerini ıskartaya çıkardığını,
• Yönetim bilimlerinde yerleşik “komuta tekliği” ve “kişiselsizleştirme” gibi kuralları yıktığını,
• CRM’de izinli pazarlamayı ortadan kaldırdığını
• Bu değişimi anlamadan içinde yaşayanlar olduğunu

yazmıştım.

Kurumların büyük çoğunluğunun kişilerden de geride olduğunu, değişimi  yeterince anlamadığını, dolayısıyla fırsatları değerlendirmediğini de eklemeliyim. Zaten öğleden sonraki Sosyal CRM sunumumun  konusu da CRM’deki diğer değişimler ve bunun (maalesef Türkiye’de) yeterince anlaşılmadığı üzerineydi.

Sonraki konuşmacı Comscore’dan Michael Read idi. Ölçümleri anlattı. (Girişte verilen Webrazzi çantası içinde Comscore tarafından hazırlanan “DATA PASSPORT Second Half 2011” broşürü var.  Küçük el kitabı boyutlarında. Kamu taşıma araşlarında okumak için ideal ölçülerde. Bir süre elimden düşürmeyeceğim.)

Mike Read’in sunumundan aldığım notlar şöyle:

- 4 açıdan ölçüm önemli: Audience analytics (izleyici ölçümü), advertising analytics (reklam ölçümü), Web analytics, Mobile & Network analytics.

- Türkiye’de twitter kullanımının Ekşisözlük kullanımını daha yeni geçmiş.

- Nokta, Mynet, Hürriyet ve Sabah’ın uluslararası trafiği %10’dan fazlaymış.

- Yapılması gerekenleri anlatırken “hedef kitleyi belirleyin, rakiplerinizle kendinizi karşılaştırın, pazarlamanızı hedef kitlenize uyarlayın, benchmark edin” dedi.

• Öğleden sonraki S-CRM sunumumda anlatacaklarımın ana noktalarını söylemiş gibi oldu.

Daha sonraki oturumlarda tuttuğum notlar için… Az sonra… Beni izlemeye devam edin.

Son dönemlerde şöyle mesajlar almaya başladım.

Uğur Hocam,

Ben Bilmemne Üniversitesi ŞuVeyaBu Bölümü 4′üncü sınıf öğrencisiyim.

Blogunuzu büyük  ilgiyle takip ediyor, paylaşımlarınızdan kendimce faydalanmaya çalışıyorum.

Pazarlama ile yakından ilgileniyorum. Bu sene, hem ŞuVeyaBu alanında, hem de konusu pazarlama olan bir bitirme tezi  hazırlayıp bu alandaki bilgi ve birikimi artırmak düşüncesindeyim.

Güncel, klişe olmayan, yeni tartışılmaya başlanmış veya henüz tartışılmamış olup gelecekte bi iş fikri, modeli olarak kurgulanabilecek  pazarlama konularından bana birkaç tanesini önerirseniz veya bir fikir sunarsanız çok sevinirim.

Daha sonra mesaj gönderecek arkadaşlar, isterlerse yukarıdaki mesaj örneğini kopyala-yapıştır yaparak zahmetten kurtulabilirler.

• Yukarıdaki örnek, birçok mesajın çeşitli bölümlerinden üretilmiştir. Beni veya bloglarımı öven kısımlar özellikle kısa tutulmuştur. İsteyen arkadaşlar, yaratıcılıklarının elverdiği ölçüde abartabilirler.

Gelelim işin diğer cephesine…

Bizzat kendi öğrencilerimle Bitirme Tezi hazırlarken bile (şuradan okuyabileceğiniz) ağır şartlarım var. Pek taviz vermiyorum. Son aşamada “Hocam, yeter… okulu bırakmak zorunda kalıyorum!” diyen öğrenciler oluyor.

Tezlerini bitirenlerin sonuçlarına baktığımda, iyi yaptığımı düşünüyorum. Aşağıda bir kısmının listesi var.

Ahmet Naci NARŞAP, “Customet Experience Management – Internet Banking Case in Turkey”, 2008

Canan ULUŞAHİN, “Single customer view screen design in B2B. Enthone Turkey Case”,  2009,

Hilal CURA, “Building a CRM model for making the right offers to the right customers in sports retailing: A Case Study of Intersport Turkey”, 2009.

Işık AYDIN. “Banka çağrı merkezi ekranlarının müşteri odaklı duruma getirilmesi”, 2009 (bir kısmı şurada)

Ahmet Numan CEBECİ, “Customer Lifetime Value Calculation for best path determination”, 2009,

Ercan OĞUL, “Behavioral segmentation in Affluent Banking”, 2010.

Ahmet SUBAŞI, “Business Horizons of Semantic Technologies: Applications in CRM, E-commerce and Social Media”, 2011

• Sadece bu kadar değil. Şirketler özelinde geliştirilmiş önerileri içeren bazı tezleri yukarı listeye almadım.

Hepsiyle gurur duyuyorum.

Hariçten katkıda bulunduğum tezler de oldu. Özellikle Erdem Özşen ile birlikte epey zaman geçirdik.

• B2B’de CRM,
• B2B’de “Değerli Müşteri” kavramı ve
• CRM’e başlayan şirketlere öğütler

yazılarına kaynak olan bir tez hazırladı.

Eğer ilk aşamada, daha önceki şu yazıya dair bağlantı göndermemişsem, benim yanıtım şöyle oluyor (şu andan itibaren yeniden yazmamak, sadece bu yazıyı referans vermek için yazıyorum)

Merhaba,

Blogumu takip ettiğin için teşekkürler. Aslında 2 tane olduğu için bloglarımı demek daha doğru olurdu. Muhtemelen Türkiye’nin en kapsamlı CRM içeriğini bulunduran www.uzaktanCRMegitimi.com dan haberin yok. 

Ancak benim bakış açıma göre, şurada (2′inci maddede) dediğim gibi bir tez konusu saptamak,  üzerine tam uyacak bir elbise almak gibi birşey. Tamamen kişiye özel, tamamen becerilere, niyete, çabaya bağlı… Eğer birinin Facebook’ta bulunan kişisel bilgilerine bakarak yapılabilseydi, ben de hemen birkaç tane önerebilirdim. Lakin olamıyor işte…

Özetle, uzaktan yazışarak “Güncel, klişe olmayan, yeni tartışılmaya başlanmış veya henüz tartışılmamış olup gelecekte bi iş fikri, modeli olarak kurgulanabilecek  pazarlama konusu” önerisi yapabileceğimi sanmıyorum.

Sevgiler,

Herşeyi bilmek yazısını yayınladım. Sonra Devrim Demirel’in bir gün önce yazdığı “Bilmiyorum diyememek yazısını okudum.

Aklıma o zaman geldi.

Benim öğrenciliğimde YÖK yok’tu. ODTÜ’de not ortalaması iyi olan öğrenciler, öğrenci asistan olabilirdi.

Öğrenci asistanlığımın ilk gününde sınıfa “Hepinizden iyi bildiğim için değil, sizden daha iyi bildiğim varsayıldığı için buradayım” demiştim.