Son dönemlerde şöyle mesajlar almaya başladım.

Uğur Hocam,

Ben Bilmemne Üniversitesi ŞuVeyaBu Bölümü 4′üncü sınıf öğrencisiyim.

Blogunuzu büyük  ilgiyle takip ediyor, paylaşımlarınızdan kendimce faydalanmaya çalışıyorum.

Pazarlama ile yakından ilgileniyorum. Bu sene, hem ŞuVeyaBu alanında, hem de konusu pazarlama olan bir bitirme tezi  hazırlayıp bu alandaki bilgi ve birikimi artırmak düşüncesindeyim.

Güncel, klişe olmayan, yeni tartışılmaya başlanmış veya henüz tartışılmamış olup gelecekte bi iş fikri, modeli olarak kurgulanabilecek  pazarlama konularından bana birkaç tanesini önerirseniz veya bir fikir sunarsanız çok sevinirim.

Daha sonra mesaj gönderecek arkadaşlar, isterlerse yukarıdaki mesaj örneğini kopyala-yapıştır yaparak zahmetten kurtulabilirler.

• Yukarıdaki örnek, birçok mesajın çeşitli bölümlerinden üretilmiştir. Beni veya bloglarımı öven kısımlar özellikle kısa tutulmuştur. İsteyen arkadaşlar, yaratıcılıklarının elverdiği ölçüde abartabilirler.

Gelelim işin diğer cephesine…

Bizzat kendi öğrencilerimle Bitirme Tezi hazırlarken bile (şuradan okuyabileceğiniz) ağır şartlarım var. Pek taviz vermiyorum. Son aşamada “Hocam, yeter… okulu bırakmak zorunda kalıyorum!” diyen öğrenciler oluyor.

Tezlerini bitirenlerin sonuçlarına baktığımda, iyi yaptığımı düşünüyorum. Aşağıda bir kısmının listesi var.

Ahmet Naci NARŞAP, “Customet Experience Management – Internet Banking Case in Turkey”, 2008

Canan ULUŞAHİN, “Single customer view screen design in B2B. Enthone Turkey Case”,  2009,

Hilal CURA, “Building a CRM model for making the right offers to the right customers in sports retailing: A Case Study of Intersport Turkey”, 2009.

Işık AYDIN. “Banka çağrı merkezi ekranlarının müşteri odaklı duruma getirilmesi”, 2009 (bir kısmı şurada)

Ahmet Numan CEBECİ, “Customer Lifetime Value Calculation for best path determination”, 2009,

Ercan OĞUL, “Behavioral segmentation in Affluent Banking”, 2010.

Ahmet SUBAŞI, “Business Horizons of Semantic Technologies: Applications in CRM, E-commerce and Social Media”, 2011

• Sadece bu kadar değil. Şirketler özelinde geliştirilmiş önerileri içeren bazı tezleri yukarı listeye almadım.

Hepsiyle gurur duyuyorum.

Hariçten katkıda bulunduğum tezler de oldu. Özellikle Erdem Özşen ile birlikte epey zaman geçirdik.

• B2B’de CRM,
• B2B’de “Değerli Müşteri” kavramı ve
• CRM’e başlayan şirketlere öğütler

yazılarına kaynak olan bir tez hazırladı.

Eğer ilk aşamada, daha önceki şu yazıya dair bağlantı göndermemişsem, benim yanıtım şöyle oluyor (şu andan itibaren yeniden yazmamak, sadece bu yazıyı referans vermek için yazıyorum)

Merhaba,

Blogumu takip ettiğin için teşekkürler. Aslında 2 tane olduğu için bloglarımı demek daha doğru olurdu. Muhtemelen Türkiye’nin en kapsamlı CRM içeriğini bulunduran www.uzaktanCRMegitimi.com dan haberin yok. 

Ancak benim bakış açıma göre, şurada (2′inci maddede) dediğim gibi bir tez konusu saptamak,  üzerine tam uyacak bir elbise almak gibi birşey. Tamamen kişiye özel, tamamen becerilere, niyete, çabaya bağlı… Eğer birinin Facebook’ta bulunan kişisel bilgilerine bakarak yapılabilseydi, ben de hemen birkaç tane önerebilirdim. Lakin olamıyor işte…

Özetle, uzaktan yazışarak “Güncel, klişe olmayan, yeni tartışılmaya başlanmış veya henüz tartışılmamış olup gelecekte bi iş fikri, modeli olarak kurgulanabilecek  pazarlama konusu” önerisi yapabileceğimi sanmıyorum.

Sevgiler,

Coca Cola 2020 vizyonunu, şu anki ciroyu ikiye katlamak olarak belirlemiş.

Dünya’nın belirsizliği ve giderek artan krizler üzerine soru geldi. Ahmet Bozer “Deniz tutarsa teknede ne yapılır. Ufka bakılır. Krizde de dalga gelirse ufka bakacaksın.” diye yanıtladı. Dikkat edilirse yine “sürdürülebilirlik” ve “uzun vadeli hedeflere sadakat” öne çıkıyor.

“Krizde pazarlama harcamalarını kısmadık” dedi. (Krizde reklam’la ilgili soru sorulduğunda, ben de aynı yanıtı vermiştim: “Krizde reklam harcaması kısılabilir, ama pazarlama harcaması kısılmaz. Müşterine daha yakın olacaksın. Onun günlük hayatının içinde olmaya çaba sarfedeceksin” demiştim.)

Kriz dönemi önlemleri için şu unsurları vurguladı: Verimlilik (aynı işgücüyle daha fazla üretim) ve Kriz zamanı innovasyon. (2007 – 2008’de yerel tüketicilerin nabzını elinde tutan güzel ürünler çıkardık ve önemli dersler aldık)

Slogan biçiminde onlarca vizyon cümlesi görmüş biri olarak bu yaklaşımı çok beğendim. Bozer’e daha sonra senaryo planlaması ile ilgili sorular da yöneltildi. Yeni dünya trendlerini belirleyiciler diye şu noktaların üzerinde durdu:

• Enerji fiyatları ve ilgili unsurlar
• Artan gıda fiyatları
• Yükselen orta sınıf
• Şehirleşme (2007’de dünyada şehirli nüfusu %50’yi geçti. Çin’de 1o milyonun üzerinde nüfusu olan 25 şehir var.)
• Gelişmekte olan ülkeler şehirleşmeden daha fazla pay alıyor.

Coca Cola’nın 2020 vizyonu, bunları da dikkate alıyor.

Bir soruya yanıt olarak “Vizyon’un hangi zaman dilimi için olduğu önemli. Oraya gelince ulaşıp ulaşmadığımızı görmeliyiz.“ dedi. Bu cevaptan şunu anladım:

Vizyon cümlesi, uçuk, ulaşılmaz ama motive edici, dolduruş yapan bir cümle değil. Ulaşılması istenen ve hesap soruılacak bir vizyon. Kafadan atılmamış, yeni dünya trendleri de dikkate alınarak oluşturulmuş. Bu nedenle alt-başlıkları ve kilometre taşları da belirlenmiş. 2020′ye gelince değil, yolda giderken de bakılacak ve geride kalıp kalınmadığı saptanacak. Gerekirse hız artırılacak.

Kendime de bazı dersler çıkardım. Hedefler ve olası kar-zarar senaryolarını her sene belirliyoruz. Sonra da olumsuz senaryo diye %15 – 20 eksiğini; olumlu senaryo diye de %15 – 20 fazlasını veriyoruz.

Bozer’in konuşması sayesinde bu artır – eksilt yönteminin ne kadar komik olduğunu farkettim. Olumsuz senaryo diyorsak, önce bu senaryonun unsurlarını ve kurallarını belirlemeliyiz. “Enerji fiyatları şu kadar olursa…” gibi bir değişken saptamalı ve bu durumda bizim gelir tablomuzun ne olacağına bakmalıyız.

Olumlu senaryolar da aynı şekilde, anlamlı unsurlara bağlanmalı. Ne olursa durumun iyileşeceği ve bu “iyi durum”da gelirin ne kadar artacağı, değişkenlerin etkisi ve duyarlık analizi ile birlikte verilmeli

Ahmet Bozer’in konuşması sırasında aldığım notlar bitmedi.Devamı var.

Bir arkadaşım ile sohbet ediyorduk. Çok vizyoner bulduğu bazı  girişimcilerin, müşterilere veya çalışanlara karşı bu kadar yanlış davranmalarını anlayamadığını söyledi.

İkisi ayrı boyutta. Biri dünyadaki gelişmeleri doğru yorumlamak, diğeri müşteri ve çalışan ilişkilerini anlamak. Çoğuna ilki zor gelir, oysa ikincisi zordur. Zamanla tecrübe kazanılır. (Hiç öğrenemeyenler de oluyor.)

Temel ile İdris falcıya gitmeye karar vermişler. Zili çalmışlar. İçeriden bir ses gelmiş: “Kim o?”

Temel İdris’e, “Gidelim, bu falcı işe yaramaz” demiş.

Resim buradan alıntıdır.