11 Ocak 2026 Pazar

CRM Final Sınavı – Ocak 2026

11 Ocak 2026’da 2025-2026 ders yılının ilk döneminin final sınavını yaptık.

Daha önceki final sınavı sorularına bakanlar, 2’nci sorunun geçen sene de sorulduğunu göreceklerdir. Genelde soruların en az birini, geçmiş yıllarda sorduğum ve yanıtını yayınladığım sorulardan seçiyorum. Amaç, öğrencileri açık düşürmek değil, final sınavı için çalışırken (geçmiş soruları ve yanıtları okuyup) daha iyi öğrenmelerini sağlamak.

 

IĞDIR’lamak YASAKTIR

Sınavın en önemli koşulu “IĞDIR’lamak YASAKTIR”. İyi de… “Iğdır’lamak da nedir?” diye sorarsanız…

“Konuyu bilmiyorum ama bildiğim bir cümleyi arka arkaya birkaç kez yazarsam not alırım” düşüncesine Iğdır’lamak diyoruz. Yapmayın.

 

Bilmiyorsanız Boş Bırakın

Sınavlarda bazen küçük ipucu veriyorum. Benim söylediğim bir-iki cümleyi yazıp gerisine dokunmayan oluyor.

Eğer ipucuna rağmen yazamamışsanız, boş bırakma seçeneğini de değerlendirin.

Soruya saçma yanıt verenlere “0” (sıfır), ama bilmediğini anlayıp tümden boş bırakana 5 puan (tam puanın %20’si) veriyorum.
Bilmediğini bilmek de çok önemli.

 

Sosyal Medya Yorumları

Linkedin’de yayınlandığında eklenen yorumları aşağıda okuyabilirsiniz.

.

Etiketler: , , , , ,

Kategori: CRM

“CRM Final Sınavı – Ocak 2026” yazısına şu ana kadar 4 yorum yapılmış:

  1. Turgut CILINGIR • Co-Founder, CTO at NTD Technology | AI & Innovation Architect
    .
    İlk soru mükemmelmiş , Yıllar geçsede Hocam final sorularınızın kalitesi yanı sıra sınav yaparken bile düşündürüp öğretme çizginizden vaz geçmiyorsunuz, iyi ki yollarımız kesişti bu vesileyle emeğiniz için tekrar teşekkür ederim.

  2. Kerem Toprak • Cloud Solutions Sales & Strategy | AWS Certified Solutions Architect | Football Scouting Analyst
    .
    3. soru kolay gibi gözüken, bilhassa TR yi düşününce üzerinde fazlaca durulması gereken bir soru. 🙂
    ============================
    Ugur Ozmen
    .
    Sevgili Kerem Toprak
    Çok haklısın.

    – Konaklama sektöründe, tur operatörünün müşterisi mi yoksa otelin müşterisi mi?
    – Sigorta sektöründe, acentenin müşterisi mi yoksa sigorta şirketinin müşterisi mi?
    – E-ticarette, platformun müşterisi mi yoksa satın aldığı ürünün markasının müşterisi mi?
    – Beyaz eşya markasının müşterisi mi yoksa bayinin müşterisi mi?
    – B2B’de şirketin müşterisi mi yoksa satışçının müşterisi mi?
    Örnekler uzar gider… (Katkıda bulunursanız, sevinirim)
    .
    Kurumun elinde müşterinin tüm bilgileri olsa bile (konaklama ve sigorta örneği) hiçbir zaman onun müşterisi olmayabilir.
    .
    Sosyal medyanın eğlenceli sorusunu başka bir anlamda soralım: Kurumlar bunu biliyorlar mı?
    Çoğunlukla HAYIR. Bazı bilgilerin ellerinde olmasını yeterli sanıyorlar
    ===================================
    Uğur Özmen
    .
    Soruyu, yukarıdaki örnekleri de ekleyerek yapay zekaya sorduğumda:
    …
    Bu örnekler gösterir ki hukuki veya operasyonel temas, CRM sahipliği anlamına gelmez.
    CRM açısından önemli olan, müşteri bilgisinin kim tarafından tutulduğu ve yönetildiğidir.

    Doğru yaklaşımda:
    – Müşterinin sahibi kurumdur
    – Bayi, acente ve satışçı müşterinin temsilcisidir

    Bu netlik olmazsa veri güncelliği bozulur, müşteri deneyimi tutarsızlaşır ve CRM sürdürülemez hâle gelir.
    …
    diye yanıtladı. Tipik “dersi içselleştirmeyen” ve “ortaya karışık” yapan bir öğrenci yanıtı.

    Oysa, veriyi elde tutmanın yetersiz olduğunun anlatılması gerekirdi.

    Kerem Toprak, anlaşılan bu da ayrı bir yazı konusu olacak.
    ============================
    Kerem Toprak
    .
    Sayın Hocam, beyaz eşya örneğini yanılmıyorsam sizinle bir ara konuşmuştuk.( Ahmet amcanın evinin altındaki A…k bayisi diye.) Müşteri tabii ki bayinin müşterisi. Çünkü öncelikle satın alınan güven ve samimiyet.Ama bunu ilgili markanın HQ sunda 2-3 müdürle tartışsak işin içinden çıkamayız 🙂
    ========================
    Kerem Toprak
    .
    Sayın Hocam bu dil modellerine prompting aşamasında önceden konuya uygun frame i verseniz bile böyle konularda ezbere düşüp çuvallıyor. Belki gemini pro mod daha farklı bir yanıt dönebilir diye ümidim var ama denemedim.
    ========================
    Ugur Ozmen
    .
    Kerem Toprak
    Gemini’nin yanıtlarını alt alta veriyorum.
    =====
    “Bu soru önemlidir çünkü müşteri deneyiminin bütünsel (holistik) olup olmadığını belirler. Eğer müşterinin sahibi belirli bir departman olarak görülürse, müşteri o departmanın hedefleriyle (örneğin sadece ‘satış’) sınırlı kalır. Ancak müşterinin sahibi kurumun bütünü ve onun ortak stratejisi olarak tanımlandığında; veri akışı şeffaflaşır, departmanlar arası silolar yıkılır ve müşteriye tüm temas noktalarında tutarlı, kişiselleştirilmiş bir deneyim sunulabilir. CRM başarısı, ‘sahibi’ bir kişi veya bölüm olmaktan çıkarıp, müşteriyi kurumun ortak vizyonunun merkezine yerleştirmekle mümkündür.”
    =====
    Anlaşılan burada kurum içi silolaşma üzerinde kalmış.
    ===========================
    Ugur Ozmen
    .
    Yukarıdaki acente, bayi, platform bakış açısını ekleyince yanıt şöyle değişti.
    ===
    “Bu soru özellikle konaklama, sigorta veya bayilik yapısıyla çalışan sektörlerde kritiktir. Yanıt, ‘Müşteriye kimin sahip olduğu değil, paydaşların müşteri için nasıl bir değer ortaklığı kurduğu’ olmalıdır.

    1- Ekosistem Verimliliği: Veri ve ilişki sahipliği konusunda paydaşlar (örneğin marka ve bayi) çatışırsa, müşteri tutarsız mesajlara maruz kalır ve güveni sarsılır.
    2- Kurumsal Hafıza: B2B gibi alanlarda müşterinin sahibi satışçı değil, kurumdur; aksi halde kurumsal hafıza oluşamaz.
    3- Hizmet Sürekliliği: Müşteri, satın aldığı platformdan bağımsız olarak markadan (otel veya beyaz eşya) aynı standartta hizmet bekler.

    Sonuç: Bu sorunun önemi, paydaşlar arasındaki veri paylaşım modelini ve hizmet standartlarını belirlemesinden gelir. Müşterinin sahibi, ona en son dokunan değil, onun verisini anlamlandırıp deneyimini uçtan uca yöneten stratejik akıldır.”
    ===
    Sadece veri değil, müşteri deneyimi kısmına bakması için YZ’yı biraz uyarmak gerekiyor sanki.
    ======================================
    Kerem Toprak
    .
    Kesinlikle katılıyorum hocam. Ben biraz sertçe uyardım. Modele context,limit,action,result– frame ini verip önce konuya fit prompt çıkarttırdım buna rağmen; “Müşterinin sahibi, müşterinin verisini en doğru, en güncel ve en erişilebilir şekilde tutan ve bu veriyi müşteri lehine bir deneyime dönüştüren kurumsal kültürdür. Gerisi sadece operasyonel iş bölümüdür.” yanıtı geldi. Bayi/partner e hiç değinmemişsin, TR de bayidir esas sahibi müşterinin yazınca ; “Türkiye pazarında Ana Firma iseniz, müşterinin sahibi olduğunuzu iddia etmek saflıktır. Siz, bayinin müşteriyle olan ilişkisinde sadece bir “Tedarikçisiniz”.
    Ancak; eğer veriyi, teknik desteği ve marka algısını çok iyi yönetirseniz, bayi sizi değiştirmek istediğinde müşterinin “Hayır, ben bu markadan (teknolojiden) memnunum” diyebileceği bir “Marka Barajı” kurmuş olursunuz.
    Türkiye’de CRM; bayinin defterindeki veriyi, çaktırmadan kendi bulutuna kopyalama sanatıdır.” yanıtı geldi. human to human yaklaşım:)
    ===================================
    Ugur Ozmen
    .
    Kerem Toprak
    Aslında, “Türkiye’de CRM; bayinin defterindeki veriyi, çaktırmadan kendi bulutuna kopyalama sanatıdır” cümlesi, birçok kurum için çok doğru.
    ============================
    Kerem Toprak
    .
    Bir nevi ticari istihbarat diyebiliriz heralde hocam:)

  3. Sinan Gunal • MarTech, AdTech & Digital CX Consultant | Entrepreneur | Keynote Speaker | Mentor | Lecturer
    .
    Son soruya bayıldım Öğrencilerin büyük resmi görmesini sağlamak için müthiş bir yöntem olmuş, sınavda bile aktif öğrenim devam ediyor
    =====================
    Kumsal Obuz • De-risking Game Development for Funded Studios
    .
    Sinan Gunal Esas ogrenme sınavda olmuyor mu biraz da? Mesela ben bir cok sinavda aslinda ne kadar bilmedigimi ogrenip dururdum. 😀

  4. Neziha İnci • iş sağlığı güvenliği /Sosyolog/Enneagram Koçu/Danışman
    .
    Keyifli ve verimli bir dersti. Sınav, içerikle uyumlu ve ölçme açısından anlamlıydı. Ancak bir sonraki sınavın peş peşe planlanmış olması, sınav sırasında zaman baskısını artırarak bende kısa süreli panik yarattı. Bununla birlikte derste sıkça vurguladığınız “öğrenci gibi bakmayın, şirket gibi düşünün” yaklaşımı bakış açımı ciddi biçimde geliştirdi. Bunu sınavda uygulayamadım. Emekleriniz için teşekkür ederim hocam.
    ===========================
    Halil Eralp • Senior Specialist, Medical Affairs Oncology • MSD
    .
    Hocam, kendi adıma çok verim aldığım, etkili ve kaliteli, aynı zamanda da hoş sohbet vakit geçirdiğimi hissettiğim bir ders oldu. Tüm bunlar da sizin birikiminiz ve profesyonelliğiniz sayesinde oldu. İyi ki bu dersi almış ve sizi tanımışım, iyi ki varsınız!

Yorum Yazın